रैतुल नॆत्तुटि कुंडलु
-------------------------
हिंदी मूलं : रिषभदेव शर्म
अनुवादं : आर.शांतसुंदरि
रैतुल नॆत्तुटि कुंडलु
पाति उन्नवि
ई नेललोने !
तिंडिगिंजलु पंडिचिनवाडु
बट्टल कोसं पत्ति पॆंचिनवाडु
नेल ऒडिनि पच्चागा उंचेंदुकु
अनुनित्यं तन ऒंटिनि ऎंडबॆट्टिनवाडु अतनु.
गद्दॆलॆक्किनवारंदरू दिगंडि
नेलमीदिकि तक्षणं
नागलि ऎत्तुकोंडि भुजालकि,
पदंडि दुन्नेंदुकु पॊलालु.
नेल दुन्निनवाडे \'जनकुडु\'
राजु अतने ई भूमिकि,
अतने भूपति
నమ్మకంతో అమాయకమైన మనసుతో
నమ్మకద్రోహం చేసే పెనుగాలులతో
ఇంకెంతకాలం పోరాడగలడు?
ఇప్పటికే ఈ నేలకి
రైతుల రక్తం బోలెడంత తాగించాడు రాజు;
భూగర్భంలో అణచిపెట్టాడు
తను చేసిన పాపాలన్నీ.
ఇంత పాపభారాన్ని ఇముడ్చుకుని తనలో
గొడ్రాలయింది ధరిత్రి,
సారవంతమైన గర్భాశయం గల
కామధేనువు సైతం వట్టిపోయింది.
పసుపు రంగు సంతరించుకున్నాయి
కల్పతరువు ఆకులన్నీ !
గద్దెలెక్కినవారందరూ దిగండి
నేలమీదికి తక్షణం
నాగలి ఎత్తుకోండి భుజాలకి,
పదండి దున్నేందుకు పొలాలు.
నేల దున్నినవాడే 'జనకుడు'
రాజు అతనే ఈ భూమికి,
అతనే భూపతి
-------------------------
हिंदी मूलं : रिषभदेव शर्म
अनुवादं : आर.शांतसुंदरि
रैतुल नॆत्तुटि कुंडलु
पाति उन्नवि
ई नेललोने !
तिंडिगिंजलु पंडिचिनवाडु
बट्टल कोसं पत्ति पॆंचिनवाडु
नेल ऒडिनि पच्चागा उंचेंदुकु
अनुनित्यं तन ऒंटिनि ऎंडबॆट्टिनवाडु अतनु.
तडिपाडु पादुलनु
तन नॆत्तुटि लोहंतो
तन कन्नीटि वॆच्चदनंतो
चॆमट वासन वेसे उप्पुतो.
तन कोरिकलनि रगिलिंचि रगिलिंचि
सृष्टिंचाडु कलल मब्बुलनु
मॆरुपुला अल्लल्लाडाडु
पिडुगुलतो निंपाडु दिगंतालनि.
अतनि कळ्ळलो...
शून्यमा?
अतनि गुंडॆल्लोनू
शून्यमेना?
प्रति रुतुवुलोनू वाग्दानालु
अन्नी अबद्धालु;
प्रति मब्बुलोनू
मोसं-मोसं !
नम्मकंतो अमायकमैन मनसुतो
नम्मकद्रोहं चेसे पॆनुगालुलतो
इंकॆंतकालं पोराडगलडु?
तन नॆत्तुटि लोहंतो
तन कन्नीटि वॆच्चदनंतो
चॆमट वासन वेसे उप्पुतो.
तन कोरिकलनि रगिलिंचि रगिलिंचि
सृष्टिंचाडु कलल मब्बुलनु
मॆरुपुला अल्लल्लाडाडु
पिडुगुलतो निंपाडु दिगंतालनि.
अतनि कळ्ळलो...
शून्यमा?
अतनि गुंडॆल्लोनू
शून्यमेना?
प्रति रुतुवुलोनू वाग्दानालु
अन्नी अबद्धालु;
प्रति मब्बुलोनू
मोसं-मोसं !
नम्मकंतो अमायकमैन मनसुतो
नम्मकद्रोहं चेसे पॆनुगालुलतो
इंकॆंतकालं पोराडगलडु?
इप्पटिके ई नेलकि
रैतुल रक्तं बोलॆडंत तागिंचाडु राजु;
भूगर्भंलो अणचिपॆट्टाडु
तनु चेसिन पापालन्नी.
इंत पापभारान्नि इमुड्चुकुनि तनलो
गॊड्रालयिंदि धरित्रि,
सारवंतमैन गर्भाशयं गल
कामधेनुवु सैतं वट्टिपोयिंदि.
पसुपु रंगु संतरिंचुकुन्नायि
कल्पतरुवु आकुलन्नी !
रैतुल रक्तं बोलॆडंत तागिंचाडु राजु;
भूगर्भंलो अणचिपॆट्टाडु
तनु चेसिन पापालन्नी.
इंत पापभारान्नि इमुड्चुकुनि तनलो
गॊड्रालयिंदि धरित्रि,
सारवंतमैन गर्भाशयं गल
कामधेनुवु सैतं वट्टिपोयिंदि.
पसुपु रंगु संतरिंचुकुन्नायि
कल्पतरुवु आकुलन्नी !
गद्दॆलॆक्किनवारंदरू दिगंडि
नेलमीदिकि तक्षणं
नागलि ऎत्तुकोंडि भुजालकि,
पदंडि दुन्नेंदुकु पॊलालु.
नेल दुन्निनवाडे \'जनकुडु\'
राजु अतने ई भूमिकि,
अतने भूपति
कष्टकालान्नि ऎदिरिंचगलवाडू अतने !!
***
రైతుల నెత్తుటి కుండలు
-------------------------
హిందీ మూలం : రిషభదేవ్ శర్మ
అనువాదం : ఆర్.శాంతసుందరి
రైతుల నెత్తుటి కుండలు
పాతి ఉన్నవి
ఈ నేలలోనే !
తిండిగింజలు పండిచినవాడు
బట్టల కోసం పత్తి పెంచినవాడు
నేల ఒడిని పచ్చాగా ఉంచేందుకు
అనునిత్యం తన ఒంటిని ఎండబెట్టినవాడు అతను.
తడిపాడు పాదులను
తన నెత్తుటి లోహంతో
తన కన్నీటి వెచ్చదనంతో
చెమట వాసన వేసే ఉప్పుతో.
తన కోరికలని రగిలించి రగిలించి
సృష్టించాడు కలల మబ్బులను
మెరుపులా అల్లల్లాడాడు
పిడుగులతో నింపాడు దిగంతాలని.
అతని కళ్ళలో...
శూన్యమా?
అతని గుండెల్లోనూ
శూన్యమేనా?
ప్రతి రుతువులోనూ వాగ్దానాలు
అన్నీ అబద్ధాలు;
ప్రతి మబ్బులోనూ
మోసం-మోసం !
***
రైతుల నెత్తుటి కుండలు
-------------------------
హిందీ మూలం : రిషభదేవ్ శర్మ
అనువాదం : ఆర్.శాంతసుందరి
రైతుల నెత్తుటి కుండలు
పాతి ఉన్నవి
ఈ నేలలోనే !
తిండిగింజలు పండిచినవాడు
బట్టల కోసం పత్తి పెంచినవాడు
నేల ఒడిని పచ్చాగా ఉంచేందుకు
అనునిత్యం తన ఒంటిని ఎండబెట్టినవాడు అతను.
తడిపాడు పాదులను
తన నెత్తుటి లోహంతో
తన కన్నీటి వెచ్చదనంతో
చెమట వాసన వేసే ఉప్పుతో.
తన కోరికలని రగిలించి రగిలించి
సృష్టించాడు కలల మబ్బులను
మెరుపులా అల్లల్లాడాడు
పిడుగులతో నింపాడు దిగంతాలని.
అతని కళ్ళలో...
శూన్యమా?
అతని గుండెల్లోనూ
శూన్యమేనా?
ప్రతి రుతువులోనూ వాగ్దానాలు
అన్నీ అబద్ధాలు;
ప్రతి మబ్బులోనూ
మోసం-మోసం !
నమ్మకంతో అమాయకమైన మనసుతో
నమ్మకద్రోహం చేసే పెనుగాలులతో
ఇంకెంతకాలం పోరాడగలడు?
ఇప్పటికే ఈ నేలకి
రైతుల రక్తం బోలెడంత తాగించాడు రాజు;
భూగర్భంలో అణచిపెట్టాడు
తను చేసిన పాపాలన్నీ.
ఇంత పాపభారాన్ని ఇముడ్చుకుని తనలో
గొడ్రాలయింది ధరిత్రి,
సారవంతమైన గర్భాశయం గల
కామధేనువు సైతం వట్టిపోయింది.
పసుపు రంగు సంతరించుకున్నాయి
కల్పతరువు ఆకులన్నీ !
గద్దెలెక్కినవారందరూ దిగండి
నేలమీదికి తక్షణం
నాగలి ఎత్తుకోండి భుజాలకి,
పదండి దున్నేందుకు పొలాలు.
నేల దున్నినవాడే 'జనకుడు'
రాజు అతనే ఈ భూమికి,
అతనే భూపతి
కష్టకాలాన్ని ఎదిరించగలవాడూ అతనే !!
***
किसानों के ख़ून के घड़े
*******************
-ऋषभ देव शर्मा
'''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''
किसानों के खून के घड़े
इसी जमीन में
दबे पड़े!
जिसने उपजाया अन्न,
वसन के लिए
कपास उगाई,
धरती की गोद हरी करने को
नित अपनी
देह सुखाई।
सींचा क्यारी को
अपने लोहू के लोहे से,
अपने आँसू की ऊष्मा से
और पसीने के
गंधाते हुए नमक से।
अपनी इच्छाएँ तपा-तपा
सिरजे सपनों के बादल,
बिजली बनकर तड़पा भी,
भर दिया दिगंत कड़क से।
उसकी आँखों में.....
खालीपन?
उसकी छाती में......
सूनापन?
हर मौसम के वादेः
झूठे;
हर बादल में :
धोखा-धोखा!
भोला विश्वासी मन लेकर
विश्वासघातिनी झंझाओं से
कितना और लड़े?
बहुत राजा ने पिलाया
खून
कृषकों का
धरा को;
पाप अपने सब
दबाए
गर्भ में इसके।
बोझ इतने पाप का
खुद में समेटे
हो गई है बाँझ
धरती,
उर्वरा जो कोख थी
वह कामधेनु
-भी हुई परती।
कल्पतरु के पात सब
पीले पड़े!
जो चढ़े सिहासनों पर
भूमि पर उतरें अभी,
हल धरें काँधे,
चलें फिर खेत बाहें।
जो धरा जोते
‘जनक’ वह,
वही शासक धरा का,
वह धराधिप हो!
वही दुष्काल के आगे अड़े!!
किसानों के ख़ून के घड़े
*******************
-ऋषभ देव शर्मा
'''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''
किसानों के खून के घड़े
इसी जमीन में
दबे पड़े!
जिसने उपजाया अन्न,
वसन के लिए
कपास उगाई,
धरती की गोद हरी करने को
नित अपनी
देह सुखाई।
सींचा क्यारी को
अपने लोहू के लोहे से,
अपने आँसू की ऊष्मा से
और पसीने के
गंधाते हुए नमक से।
अपनी इच्छाएँ तपा-तपा
सिरजे सपनों के बादल,
बिजली बनकर तड़पा भी,
भर दिया दिगंत कड़क से।
उसकी आँखों में.....
खालीपन?
उसकी छाती में......
सूनापन?
हर मौसम के वादेः
झूठे;
हर बादल में :
धोखा-धोखा!
भोला विश्वासी मन लेकर
विश्वासघातिनी झंझाओं से
कितना और लड़े?
बहुत राजा ने पिलाया
खून
कृषकों का
धरा को;
पाप अपने सब
दबाए
गर्भ में इसके।
बोझ इतने पाप का
खुद में समेटे
हो गई है बाँझ
धरती,
उर्वरा जो कोख थी
वह कामधेनु
-भी हुई परती।
कल्पतरु के पात सब
पीले पड़े!
जो चढ़े सिहासनों पर
भूमि पर उतरें अभी,
हल धरें काँधे,
चलें फिर खेत बाहें।
जो धरा जोते
‘जनक’ वह,
वही शासक धरा का,
वह धराधिप हो!
वही दुष्काल के आगे अड़े!!
